|
1
|
|
|
2
|
|
|
3
|
- Осы әрқайсысы деталдар үшін немесе технология
үшін кристалдылық полимер құрылымымен,
құрамымен және жылу мен салқындалудың
жиналу процестері арасындағы қатынасты қамтамасыз
ететін технологиялық жағдайлармен бақыланады.
Соған сәйкес, кристалдылық жиі біртекті сипатта
болмайды, және жылулық мәндер деталдың беттік
жіне ішкі бөліктері үшін әртүрлі болады.
Кристтализацияның ұрықтары мен жарықтандыратын
заттар кристаллизация прцесін жылдамдатады және оптимизациялайды,
соымен бірге функционалдық талаптарға сай жартылай
кристалдық полимерлердің соңғы қасиеттерін
реттеуге мүмкіндік береді. Бұл тек жартылай кристалдық
полимерлерге ғана тиісті, бірақ полимерлерге байланысты
олардың барлық технологиялық процестеріне, екіншілік
өңдеу технологиясын қосқанда: пішімдеп
құю, үрлеп пішімдеу, пленканың экструзиясы,
центрлік тепкіш пішімдеу, ыстық пішімдеу.... әсер етеді.
Әсер ету эститетикалық, соымен қоса механикалық
қасиеттеріне де таралады және қаптамадан барлық
автокөліктік деталдардға дейін қолданылады.
|
|
4
|
- Кристалдылық – кристалдық блоктардың пішімі мен
өлшемдерімен, кристалдану дәрежесімен, және жалпы
жағдайларда кристаллизациялық блоктардың бейімделуі
және әрекет етуімен сипатталады. Осылай, мысалға,
изотактикалық полипропилен (іРР), жағдайларға
байланысты және мезоморфты
смектикалық – төрт әртүрлі фазаға
кристаллизацияланады алады.
және ең
маңызды болып табылады. Моноклиникалық фазасы негізгі кристаллизациялық
фаза болып табылатындықтан, ол іРР бөлшектерінде кездеседі.
Үшбұрышты фаза, ереже
сай, фазасын тек
өндірілетін үлгілерде көп емес мөлшерде
толықтырады. Оны температуралық градиенті немесе
жылжытылған немесе кернеулік балқымасын қолданумен
көп мөлшерде дайындауға болады. Полиэтилен саласында
Циглер-Натт негізінде морфологиялық пленканы зерттеу машаналық
бағытқа перпендикуляр цилиндриттер түрінде реттелген
жұқа пластинкаларды көрсетеді. Бұдан басқа
металл бағалы негіздегі пленкаларда мұндай
пленкалардың реттелуі болмайды. Көрініп
тұрғандай, тармақталмаған және
жоғары молекулалық салмаққа ие пленка тізбегіне
Циглер-Натт негізінде үрлеу процесі кезінде бейімделуге ие болады,
бұл өз кезегінде тармақталуы көбірек тізбектерге
осындай бағытталған тізбектерге кристаллизациялауға
мүмкіндік береді. Төменде келтірілген«Кристалитердің
үлгілері» суреттінде бір полимерді әртүрлі
жағдайларда салқындатудан алынған
кристалиттердің үш мысалы келтірілген.
|
|
5
|
- Кристаллизация ұрықтары мен жарықтандырғыш
заттар: жақсы ұқсастық, бірақ бір зат
емес.
- Кристаллизация ұрықтары немесе кристаллизацияның
инициаторлары, яғни кристаллизация үдетушілері
аймақтарды кристалдардың пайда болуын қамтамасыз ету
үшін пайдаланылады. Жарықтандырғыш заттар
кристаллизация ұрықтарының тұқымдас
тармағын білдіреді, олар жарықты төмен таратады,
және нәтижесінде деталдың сол қабырға
қалыңдығында мөлдірлігін жоғарылатады.
- «Кристаллизация ұрықтары және
жарықтандырғыш заттар» суретте көрсетілген
кристаллизация немесе жарықтандырылғыш заттарды таңдау
кристаллизациядың морфологиясын, яғни түрін, технологиялық,
физикалық және механикалық қасиеттерін
анықтайды. Кристаллизация ұрықтары абайсыздық
қосылуы мүмкіндігін атап өткен жөн, себебі
кейбір қосымшалар, бояғыштар немесе толтырғыштар
нуклеирленген әсер етуі мүмкін.
|
|
6
|
|
|
7
|
- Мұнда барлық өндіріс секторлары ескерілген:
қаптау секторы, ұзақ мерзімді қолдану тауарларын
өндіретін өндіріс салалары, автокөлік өндірісі,
тұрмыстық тауарлар секторы, пленка, табақтар
өндірісі секторы, ауыл шарушылық өнімдер,
тұтынушылық тауарлар, және өзіне күтім
жасау заттары саудасы...
- Кристаллизация ұрықтары мен жарықтандыру заттары:
қосымшалардың кең таңдауы
- Кристаллизация ұрықтары мен жарықтандырғыш
заттарды олардың құрылымына байланысты
(органикалық және бейорганикалық), олардың
кристаллизацияға әсеріне, құрылым түзілуші
бар полимерлердің соңғы өнімдеріне байланысты
классификациялауға болады.
- Химиялық туыстыққа байланысты классификациялау: органикалық,
бейорганикалық.
- - бейорганикалық инициаторлар қатарына, мысалға,
тальк немесе барий сульфаты, монтмориллонит секілді наноглиналар
полипропилен, термопластикалық полиэфирлер мен полиамидтерге
ұрық түзуші инициаторлар ретінде әрекет етеді,
олар тез әрекет ететін ұрық түзеді және
кристаллизациялау дәрежесін жоғарылатады. Бұл жерде
тағы да титанның қостотығы немесе магний
оксидтері секілді металл тотықтарын, фосфаттарды, карбонаттарды
немесе сульфаттарды, сілтілік-жер металдардың қосылыстарын
атап өткен жөн болар.
- - органикалық қосымшалар өте көп және
түрлі болады, өндірістік сорбитолдан моно- немесе
поликарбоксилді қышқыл немесе 4-терт-бутилбензой
қышқылы, литий немесе натрий бензоаттары, органофосфаттар
немесе фосфатты эфирлер, адипинді қышқыл, дифенилацетинді
қышқыл, натрий сукцинаты немесе натрий бензоаты секілді
олардың тұздарына дейін; норборнан-карбоксилді тұз,
ионды полимерлер секілді (иономерлер) полимерлі компаундтер,
азоттық және одан қиын молекулалар, мысалы,
трифенодитиазин, дициклогексил-2,6-нафталиндикарбоксамид, кальций
стеаратымен бірге пимелинді қышқыл немесе хинакридонды
бояғыштар.
- Кристаллтипіне байланысты классификациялау: a, b, g….
- Мысалы, ұрық
түзілуінің эффективті инициаторы болып сорбитол негізіндегі
туындылар мен органикалық фосфаттар табылады, ал кристаллизация ұрық
түзілулерінің инициаторлары берік трифенодитиазин, кальций
стеаратымен бірге пимелинді қышқыл немесе әрдайым
қызыл хинакридонды бояғыш.
- Қажетті соңғы өнімдерге байланысты
классификациялау
- Негізгі айырмашылық негізінен оптикалық қасиеттері,
сонымен қоса кейбір жылулық және механикалық
әсері бар жарықтандырғыш заттарға тиесілі.
- Полимерлердің кристаллизациясы мен жарықтандырылуы:
соңғы инновациялар
- Кристаллизация ұрықтары және
жарықтандырғыш заттар: жаңа және перспективті
даму жолдары
- Ең жаңа үшінші ұрпақты жасау болып
табылады, бірақ ескі маркалар да шығындардың
маңызды ерекшелік диапазонында және кристаллизация
ұрықтарын қажет санына байланысты экономикалық
көзқарас жағынан қызушылық тудыруы
мүмкін.
- Басқа перспективті дамытулар техникалық және
экологиялық мәселелерді шешуге байланысты:
- - өңдеудің жоғары температурасы;
- - жақсартылған механикалық қасиеттері;
- - органолептикалық қасиеттерінің жақсартылуы:
FDA талаптарына сәйкес дәм және иісның
жақсартылуы;
- - циклдердің ұзақтығын қысқартатын
жылдамдатылған кристаллизация;
- - көп бағыттылық аймағында бәсекелестікке
қатысу;
- • полипропилен
сополимерлерімен салыстырғанда гомополимерлер;
- • Циглер-Натт негізінде
металл бағалылармен салыстырғанда полиолефиндер;
- • РЕТ және
басқаларымен салыстырғанда полипропилен;
- полисүтті қышқыл секілді биопластмассалардың
қолданылуы.
- Жақсартылған механикалық қасиеттері
- Ең жаңа Milliken Chemical шығарған нуклеатор
HyperForm HPN68 үшін келесі суретте «полипропиленнің
кристаллизация ұрықтарымен салыстырмалы қасиеттері»:
үзуге беріктілік проценті, Гарднер мен Изод бойынша 30 градус
Цельсий кезінде кристаллизация ұрығы бар полипропилен мен
сондай құрамды таза полимермен салыстырғанда
соққыға беріктілігі келтірілген. Кристаллизация
ұрығы бар полипропилен үшін үзуге беріктілік
10%-ға жоғары, бірақ -30 градус Цельсийде
соққыға беріктілік 5 немесе 10 %-ға төмен.
|
|
8
|
|
|
9
|
- Герметикалық қаптамада өнімдерді шығару
үшін кристаллизацияның жоғары температурасы мен
отырғызудың изотропты қасиеттерін үйлестіру –
соққыға берік полипропиленнің сополимеріне де,
гомополимеріне HyperForm береді, өндіру жылдамдығы
бұрынғыдан 8-17%-ға жоғары жылдамдықпен
жоғары сапалы өнімдер өндірісін қамтамасыз
етеді.
- Басқа қолданылу, термопішімдеуді қосқанда,
өндірістер кезінде циклдердің ұзақтығын
5-40%-ға төмендетуге болады.
- Полисүт қышқылы секілді биопластмассалар үшін
қолданылымдылығы.
- - New Japan Chemical компаниясы сауда айналымына биопластмасса
(полисипропионды қышқыл) деп аталатын қоршаған
ортаға әсер тигізбейтін өсімдік негізіндегі
шайырларға арналған NJSTAR TF-1 ұрық түзу
инициаторларын жеткізеді. New Japan Chemical компаниясы NJSTAR TF-1
полиоксипропионды қышқылдың пішімдеуциклінің
ұзақтығын 17%-ға қысқартады,
және жоғары жылутөзімділік пен
соққыға беріктілікті, сонымен қоса
мөлдірлілікті қамтамасыз етеді. Ары қарай
азық-түлік өндіріс салаларында қолдану
үшін заңда көрсетілген актілерге сәйкес
құралған қауіпсіздік талаптарын қамтамасыз
ету үшін тиісті шаралар қолдануда.
- - Viba Group жаңа жатырлық қоспаларды PLA
(полиоксипропионды қышқыл) қаптама сауда
айналымының өсуіне байланысты тұтынушылықты
қанағаттандыру үшін жасалып шығарылды. Бұған
Vibatan PLA Nucleating Agent 0.3413 жатқызылады, ол
биополимерлерді өзгертуге арнайы жасалған.
|
|
10
|
- Кристтализация ұрығы мен жароықтандырғыш заттар
жартылай кристалдық пластмассалардың, оның ішінде
полипропиленнің эстетикалық және механикалық
қасиеттерін жақсартады. Көптеген қолданулар
(Сурет – «кристаллизацис ұрықтарымен полипропиленнен
қолдану») мөлдірлік, қаттылық, жоғары
өнімділік, өлшемдік тұрақтылық
қасиеттерін жақсарту секілді артықшылықты
қолданумен құрылған, бұл өз
кезегінде шыны секілді дәстүрлі материалдар мен басқа
да пластмассалармен бәсекеге түсуге мүмкіндік береді.
|
|
11
|
- Кристаллизация ұрығы мен жарықтандырғыш
заттардың арқасында полипропиленнен шынымен және
басқа тауарлық пластмассалармен салыстырғанда жалпы
қолданылуы бойынша РЕТ-пен, полистиролмен, PVC, HOPE,
поликарбонатпен немесе басқа да заттармен бәсекеге
түсе алады. Төменде
келтірілген кестеде полипропиленнің кристаллизацис
ұрықтарымен бірге басқа материалдармен
салыстырғанда артықшылығы мен кемшіліктері
көрсетілген. Мысалы, полипропилен шыныдан жеңіл, бірақ
онда газды барьердің қасиеті төменірек.
- Полипропиленнің басқа материалдармен
салыстырғандағы қасиеттері
- Бұл жерде сансыз сусындар үшін, косметикалық заттар
үшін, азық – түлік заттары үшін,
тұрмыстық жуғыш заттар үшін,
сақтауға арналған тасушылар үшін, суға
арналған бөтелкелер үшін орамалар жасағанда,
тұтынушы өнімдерге арналған мөлдір
бөтелкелер, балаларға арналған бөтелкелер, DVD
арналған сырт қаптарды дайындауда, тұтынушылық
электрондық қондырғылар үшін корпустар мен
орамалар, дәрілік препараттарға арналған орамалар, ірі
өнімдерді, кез келген өлшемді және пішімді заттарды
сақтауға арналған ыдыстар, сүт өнімдеріне
арналған орамалар жасау үшін қолданылады.
Азық-түлік өнімдеріне, тұтынушылық
тауарлар, тасушылар, электронды қондырғылар және т.б.
үшін бір рет қолданылатын орамалар термопішімдеу немесе
жоғары жылдамдықты жұқа қабырғалы
пішімдеу құюы көмегімен алынуы мүмкін.
|
|
12
|
|
|
13
|
- DANONE компаниясы кілегейлі сырдың шыны орамасын Milliken
жарықтандырғыш заттарын пайдаланып
жарықтандырылған полипропилен (РР) орамасымен алмастырды,
бұл мөлдір, рентабельдік және қоршаған
ортаға әсерін тигізбейтін орама жасауға
мүмкіндік берді. Бұл қолданылу бойынша
жарықтандырылған полипропилен көптеген себептерге
байланысты жақсы таңдау болып табылады:
- - Өндірістік шығындардың төмендеуі.
Жарықталған полипропиленді қолданып DANONE компаниясы
орама салмағын 150-ден 29 граммға дейін төмендетуге
мүмкіндік берді, яғни салмақты 81% үнемдеуге
мүмкіндік берді;
- - Тасымалдау кезінде көмірқышқыл газы мен
отынның үнемделуі;
- - Орама сынбайды:
- - Қақпағы, корпусы және этикеткасы –
барлығы полпропиленнен жасалған, ол қайтадан
қолдану үшін утилизация жоспарында экологиялық аспекті
де ескеруге мүкіндік береді;
- - Орамаға 90 градус Цельсий кезінде ыстық өлшеп
орауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
- Автокөлік деталдарынан тұтынушылық тауарларға
дейін басқа да көптеген қолданулар
- Кристаллизация ұрығы полипропиленнің,
қаттылық, соққыға
тұрақтылық, мүмкін деформация темпераратурасы
секілді кейбір физикалық және механикалық
қасиеттерін жақсартады. Бұл өз кезегінде
мыналарға алып келеді:
- - қалыңдықтың азаюы,
қабырғалардың қалыңдығы азаюы мен
дайын деталдардың салмағының төмендеуі.
- - Циклдердің қайталануын азайту және
өнімділіктің жоғарылауы;
- - Отырғызу мен тербелу мәселелерін шешу. Сондықтан,
көп жағдайларда кейінгі айдаудан бас тартуға болады.
Өлшемдік тұрақтылықты оптимизациялау.
|
|
14
|
- Кристаллизация ұрықтары мен жарықтандырғыш
заттар кристаллизацияны жылдамдатып, жартылай кристалдық
полимерлердің функционалды талаптарға сәйкес
соңғы қасиеттерін лайықтауға мүмкіндік
береді. Мөлдірлік, өлшемдік тұрақтылық,
бырысу, отырғызу, сызықтық кеңеюдің
жылулық коэффициенті, мүмкін деформация температурасы,
механикалық қасиеттері, барьерлік қасиеттері
кристаллизация ұрықтары немесе жарықтандырғыш
заттарды мұқият, дәл таңдаумен көмегімен
жетілдіріледі. Олардың соңғы ұрпақтары
жоғары эффективтілікке ие, бірақ алдыңғы
маркалары экономикалық тұрғыдан әлі болса да
қызығушылық тудыруда.
- Сапа/шығым универсалды қатынасынан басқа,
кристаллизация ұрығы мен жарықтандырғыш заттар
жоғары эффективтілікті шығымдарды ұнемдеумен,
жоғары өнімдікпен, органолептикалық қасиеттерінің
жақсаруымен, биопластмассаларды өңдеуге
үйренумен жетуге болады.
|